อาหารสายยาง อาหารสำหรับผู้ป่วยที่กลืนอาหารได้ลำบาก

อาหารสายยาง อาหารสำหรับผู้ป่วยที่กลืนอาหารได้ลำบาก กลืนลำบากคืออะไร กลืนลำบาก เป็นภาวะที่ขบวนการกลืนถูปรบกวน ทำให้ไม่สามารถกลืนหรือกินอาหารได้ตามปกติ ทั้งนี้สาเหตุมาจากโรค หรือมีการอักเสบ ติดเชื้อช่องปากและคอ และมีพยาธิสภาพของสมองและเส้นประสาทที่มาควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการกลืน

เกิดอะไรขึ้นเมื่อกลืนลำบาก

ผู้ป่วยกินได้น้อยจึงได้รับสารอาหารและน้ำไม่เพียงพอ น้ำหนักตัวลดลง อาจมีสำลักน้ำหรืออาหารเข้าไปในทางเดินหายใจส่วนต้น เป็นต้น

รู้ได้อย่างไรว่าผู้ป่วยมีปัญหากลืนลำบาก

กลืนน้ำลายไม่ลง หรือมีน้ำลายไหลตลอด
มีเศษอาหารค้างในช่องปาก
ผู้ป่วยมักบ่นว่า”กลืนไม่ลง” รู้สึกเหมือนมีก้อนจุกอยู่ในลำคอ
กลืนข้าวแต่ละคำต้องกลืนซ้ำหลายๆครั้ง
ไอหรือสำลักขณะกินอาหารหรือดื่มน้ำ
อาหารและน้ำขย้อนออกมาหลังจากกลืนไปแล้ว
กินได้น้อย น้ำหนักตัวลดลง

เกิดปอดอักเสบจากการสำลักซ้ำๆ

ควรดูและและช่วยเหลือผู้ป่วยที่กลืนลำบากอย่างไร
ระยะแระผู้ป่วยต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดและสม่ำเสมอจากนักกิจกรรมบำบัด เพื่อให้สามารถกลืนอย่างปลอดภัย โดยทำตามขั้นตอนดังนี้

ก่อนฝึกหัดการกลืน ควรมีการทำความสะอาดภายในช่องปาก เพื่อขจัดเสมหะหรือเศษอาหารที่ตกค้างอยู่ในช่องปาก โดยใช้ไม้พันสำลีเช็ค หรือให้ผู้ป่วยบ้วนปาก

จัดท่าผู้ป่วยให้อยู่ในท่าที่เหมาะสมสำหรับการกลืน โดยให้นั่งบนเตียงหรือบนเก้าอี้

ฝึกหัดการกลืน โดยให้หัดกลืนน้ำลายของตนเองก่อน แล้วหัดกลืนน้ำแข็งก้อนเล็กๆ
เริ่มให้หัดกลืนอาหาร โดยใชอาหารที่มีความหนืด เช่น กล้วยสุกขูด ฟักทองน้ำบดละเอียด หรือดจ๊ก แล้วตามด้วยอาการอ่อน และอาการปกติ ตามลำดับ
ให้ผู้ป่วยก้มศีรษะ เก็บคางชิดคอ ขณะกลืน เพื่อป้องกันอาหารและำน้ำเล็ดลอดภายในช่องปากอีกครั้ง
หลังฝึกเสร็จควรทำความสะอาดภายในช่องปากอีกครั้ง

ดื่มน้ำแล้วสำลักควรทำอย่างไร

– หากผู้ป่่วยดื่มนำจากแก้วลำบาก หรือสำลักน้ำบ่อยให้ใช้ช้อนตักป้อนก่อน หรือใช้หลอดดูด ดูดน้ำจากแก้วแทนการดื่มจากแก้ว

มีข้อควรระวังอย่างไรขณะฝึกการกลืน

– หากผุ้ป้วยมีเสมหะมาก ควรดูดเสมหะก่อนหรือให้ผู้ป่วยไอเอาเสมหะก่อน เพื่อให้ทางเดินหายใจโล่ง
– ไม่ควรให้ผู้ป่วยกลืนน้ำ หรืออาหารทางปาก หากผู้ป่วยยังรู้สึกตัวไม่เต็มที่
– ไม่ควรฝึกกลืนในท่านอนศีรษะราบ ควรจัดให้ศีรษะและลำตัวของผู้ป่วยตั้งขึ้นขณะฝึกกลืน เพื่อป้องกันการสำลักน้ำและอาหารเข้าทางเดินหายใจ
– ขระที่ผู้ป่วยสำลักน้ำและอาหาร ควรหยุดป้อนน้ำและอาหารก่อน พร้อมกระตุ้นให้ผู้ป่วยไอและเอาเศษอาหารที่อยู่ในช่องปากออก
– ควรให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่ให้ศีรษะและลำตัวตั้งขึ้นประมาณ 30 นาทีหลังจากฝึกกลืน เพื่อป้องกันการขย้อนของน้ำและอาหารขึ้นมา